Yapay zeka çağında telif hakları

Ulusal Dijital Medya ve Telif Hakları Sempozyumu’nda; yapay zeka, dijitalleşme ve içerik üretimi ekseninde telif haklarının geleceği ele alındı. Akademi, medya ve sektör temsilcileri, dijital dönüşümün ortaya çıkardığı yeni riskleri ve çözüm önerilerini kapsamlı biçimde değerlendirdi.

İstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Fakültesi ve Hukuk Fakültesi ile Telif Hakları Derneği işbirliği ile düzenlenen ‘Ulusal Dijital Medya ve Telif Hakları Sempozyumu’, akademi, medya ve sektör temsilcilerini aynı platformda buluşturdu. Sempozyumda yapay zeka, dijitalleşme ve içerik üretimi ekseninde telif haklarının geleceği masaya yatırıldı.Sempozyumun açılışında konuşan İTO Meclis Başkanı Dr. Erhan Erken, dijital çağda bilgiye erişimin kolaylaşmasının içerik üretimini artırırken, bu durumun telif hakları açısından yeni sorunları da beraberinde getirdiğini ifade etti. İçerik üreticilerinin emeğinin korunmasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Dr. Erken, özellikle dijital platformlar karşısında üreticilerin haklarının güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.Telif Hakları Derneği Başkanı Cafer Vayni ise telif haklarının yalnızca hukuki bir mesele değil, aynı zamanda kültürel ve ekonomik bir değer olduğunu belirtti. Vayni, “Yapay zeka ile birlikte içerik üretim süreçleri de değişti. Mevcut telif sistemleri bu dönüşüme uyum sağlamakta zorlanıyor” dedi.ÖZEL HUKUK BOYUTU‘Özel Hukuk Yönünden Telif Hakları’ başlıklı ilk oturum, İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’in başkanlığında gerçekleştirildi. Oturumda konuşan İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şaban Kayıhan, telif hakkının fikrin kendisini değil, ifade ediliş biçimini koruduğunu vurgulayarak, “Yapay zeka mevcut hukuk sisteminde henüz hak sahibi olarak kabul edilmiyor” dedi.Boğaziçi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Bilişim Hukuku Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Muhammed Furkan Akıncı, yapay zeka sistemlerinin özellikle haber içerikleriyle eğitilmesinin telif hukuku açısından önemli tartışmalar doğurduğunu belirterek, “Çoğaltma hakkı ve lisanslama süreçleri bu alanda belirleyici olacak” diye konuştu.İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Muhammed Fatih Cengil ise Alman Federal Mahkemesi’nin Birkenstock kararı üzerinden eser ile tasarım ayrımını değerlendirerek, her tasarımın telif koruması kapsamında değerlendirilemeyeceğini ve eser niteliği için özgünlük şartının belirleyici olduğunu ifade etti.DİJİTAL MEDYA EKOSİSTEMİİstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekan  Yardımcısı ve Medya ve İletişim Bölüm Başkanı Doç. Dr. Gözde Sunal’ın oturum başkanlığını yaptığı ikinci oturumda, dijital medya ekosisteminde telif hakları değerlendirildi.Üçüncü oturumda ‘Yeni Medya Ekosisteminde Telif Hakları’ konusu ele alındı. Oturumun başkanlığını, İstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Rıdvan Şentürk yaptı. Atlas Üniversitesi Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Dijital Oyun Tasarımı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Begüm Aylin Önder, sunumunda yapay zekanın sanat ve tasarımda özgünlük ve eser sahipliği kavramlarını dönüştürdüğünü vurguladı. Namık Kemal Üniversitesi Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emre Ahmet Seçmen ise yapay zekanın sinema üretim süreçlerinde giderek daha fazla yer aldığını, ancak telif konusunda belirsizliklerin sürdüğünü ifade etti.İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İbrahim Sena Arvas, gazetecilikte telifin ‘özgün içerik’ üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, sorunun aynı zamanda ekonomik bir paylaşım meselesi olduğuna dikkat çekti. Medipol Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Korhan Mavnacıoğlu ise reklam sektöründe yapay zekanın maliyet avantajı sağlarken yaratıcılığı standartlaştırma riski taşıdığını ve telif hakkının kime ait olduğu sorusunun giderek daha kritik hale geldiğini ifade etti.CEZA HUKUKU PERSPEKTİFİYLE‘Ceza Hukuku Yönünden Telif Hakları’ başlıklı dördüncü oturum, İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Subaşı’nın başkanlığında gerçekleştirildi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Muhammed Demirel, sunumunda Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK) 71. maddesi kapsamında çoğaltma hakkının ihlali konusunu ele alarak, dijital ortamda izinsiz çoğaltma fiillerinin ceza hukuku bakımından doğurduğu sonuçlara dikkat çekti. İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Buket Abanoz Öztürk ise üretken yapay zeka çıktıları üzerinden FSEK m. 71 ihlallerini değerlendirerek, bu alanda failin kim olduğu ve isnat sorununun nasıl belirleneceğine ilişkin güncel tartışmaları aktardı.