Tek kullanımlık plastikte esnek çözüm talebi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından görüşe sunulan ‘Tek Kullanımlık Plastiklere İlişkin Yönetmelik Taslağı’ sektör mensuplarında arz endişesine sebep oldu. Tek kullanımlık mamullerin yasaklanmaması gerektiğini belirten sektör temsilcileri, 35 bin kişinin çalıştığı plastik sektöründe, Türkiye’ye özel esnek bir model oluşturulması gerektiğini vurguladı.

Türkiye, Avrupa’da ikinci, dünyada altıncı büyük plastik mamul üreticisi. Plastik mamullerin ihracatından da milyarlarca dolar gelir elde ediliyor. Ancak tek kullanımlık plastiklerle ilgili çevre kirliliği endişeleri, bu konuda yeni mevzuat çalışmaları gerektiriyor. Bu kapsamda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ‘Tek Kullanımlık Plastiklere İlişkin Yönetmelik Taslağı’ yayımlanarak görüşe açıldı. Ancak tüketicilerin günlük hayatında yer eden ve üretimi için de çok sayıda firmanın yatırım yaptığı bu ürünlerin arzını etkileyecek ifadeler tartışmalara sebep oldu. Konunun tarafları, İstanbul Ticaret Odası’nda (İTO) düzenlenen toplantıda bir araya gelerek, görüşlerini ve önerilerini dile getirdi.İTO ve TOBB Türkiye Plastik, Kauçuk, Kompozit Sanayi Meclisi İş Birliğiyle Tek Kullanımlık Plastiklere Yönelik Taslak Hakkında Bilgilendirme Semineri, İTO Başkanı Şekib Avdagiç’in konuşmasıyla başladı.İTO Başkanı Avdagiç, yaptığı konuşmada, “Bu toplantımızın iki önemli ön kabulü var: Birincisi, çevresel sürdürülebilirliği sağlamada tek kullanımlık plastiklerle ilgili süreçleri belli bir aşamaya taşıma zorunluluğu. İkincisi de plastikleri yasaklayarak çevreyi korumuş olamazsınız, bu da bir realite. Çevre-plastik ilişkisini en iyi şekilde kurmak, sektöre yukarıdan bazı yasakları getirmekten ziyade bir çözüm üretmemiz gerekiyor” dedi.GERİ DÖNÜŞÜMDE TAVİZSİZ UYGULAMADaha önce Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan’ın katılımıyla online toplantı yaptıklarını ve konuyu bir araya gelerek görüşme kararı aldıklarını belirten Avdagiç, şöyle devam etti: “Sektörün içinde yer alan bir kurumun başkanı olarak şunu ifade etmek isterim ki birçoğumuz gibi biz de kurum olarak hem yeşilciyiz hem de bütün üyelerimize bunu yansıtmaya çalışıyoruz. Bu konunun geleceğimiz için çocuklarımız için ülkemiz için çok önemli olduğunu düşünüyoruz. Dolayısıyla biz de çevreyle dost bir plastik sektöründen yanayız. Bunu açıkça ifade etmek isterim. Plastiğin üretiminden bertarafına kadar olan süreçte yüksek karbon emisyonu ortaya çıkıyor, bunun da farkındayız. İklim değişikliğinin bu kadar tartışıldığı bir ortamda bu da dikkat edilmesi gereken bir unsur. Ancak tüm bu sorunların tek bir çözümü var; o da yüksek bir çevre ve plastik bilincine sahip olmaktır. Tavizsiz bir geri dönüşüm uygulamasının hayata geçirilmesi gerekiyor.”Bakanlığın hem bu dönemde hem de önceki dönemde sektörle birlikte hareket ettiğini vurgulayan Avdagiç, “Yönetmelik uygulamaya geçirilirken, sektörü de ‘tek kullanımlık bir sektör’ haline getirmemenin şart olduğunu düşünüyoruz. Yönetmeliğin temelinde üretim ve tüketim alışkanlıklarının bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasının doğru olacağına inanıyoruz. Hem çevre dostu hem sektör ve plastik dostu bir yaklaşımla bu işin çözülmesini öneriyoruz” dedi.“Ekonomimiz için stratejik öneme sahip bir sektör için politika belirlerken gücümüzü azaltacak değil, çoğaltacak bir yaklaşım içinde olunması gerektiğinin altını çiziyoruz” diyen Avdagiç, şunları söyledi: “Esas olan, çatıya halel getirmeden dört duvarı değiştirmektir. Buradaki çatı, plastik sektörümüzdür. Bu tür tesislerimizi çoğaltacak, yatırımlarını teşvik edecek bir yaklaşımın içinde olmalıyız. Aksi takdirde Avrupa’nın şartlarına uyum gösterme arzumuzu, Nasreddin Hoca misali bindiğimiz dalı keserek yerine getiririz ki, bunun doğru olmayacağının altını çizmek istiyorum.”STRATEJİK PLAN HAZIRLANDIÇevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan ise sektör mensuplarının menfaatlerini ve yatırımlarını koruma çabasının haklı olduğunu belirtti. Plastik ürünler konusunda düzenleme çalışmalarının sektörle temas halinde yürütüldüğünü belirten Turan, paydaşlarla birlikte birkaç yıl stratejik plan üzerinde çalışıldığını hatırlattı. Turan, “Türkiye Cumhuriyeti Devletinin ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın bazı hedefleri var. Kalkınma planları var, yatırım ortamını iyileştirmeye yönelik hedefler var. Bu hedefler, devletin makro stratejik belgelerine girmiş durumda. Belirlenen periyotlarda belli hedefler gerçekleştirilecek. Bunlar da dünden bugüne ortaya çıkmadı, yıllara sari olarak hazırlandı” dedi.Toplantıda sektör mensuplarının şikayetlerini ve çözüm önerilerini dinleyen yetkililer, bu taleplerin değerlendirileceğini belirtti.Yavuz Eroğlu: Geri dönüşmeyenleri yasaklayalımTOBB Türkiye Plastik, Kauçuk, Kompozit Sanayi Meclisi Başkanı Yavuz Eroğlu ise konuşmasında, taslağın içeriğinin, sektördeki firmaların faaliyetlerini durduracak nitelikte olduğunu söyledi.  “Bindiğimiz dalı hep birlikte kesiyoruz” sözünü tekrar eden Eroğlu, “Yönetmelik taslağının bu şekilde geçmesi; eylül ayında, 35 bin kişinin çalıştığı bir sektör ne yaparsa yapsın demektir. Sektörde 30 yılda 10 milyar dolarlık yatırım yapıldı, bu da çöp olabilir diyoruz. Bu taslağı bankalar da büyük bir hassasiyetle okudu. Siz banka olsanız bu durumdaki sektöre kredi verir misiniz?” şeklinde konuştu.Türk Plastik Sanayicileri Araştırma, Geliştirme ve Eğitim Vakfı (PAGEV) Başkanı da olan Yavuz Eroğlu, taslakta belirtilen hükümlerle ilgili endişelerin müşterilere de yansıdığını belirtti. Eroğlu, sektörden yansımalar konusunda şunları söyledi: “Gıda üreticileri dernekleri ‘dokuzuncu aydan itibaren bu plastik ürünler yerine ne kullanacağım’ diye soruyor. Alternatif ürünler var deniliyor ama yüzde 300 fiyat farkı var, hangi firma bunu alacak? Bu halde bütün işler merdiven altına kayacak, benim işim ne olacak, gıda güvenliği ne olacak?”“Biz Türkiye’ye özel bir model yapmalıyız” diyen Eroğlu, “Biz Avrupa’da İtalya’dan sonra en büyük üreticiyiz. Dolayısıyla bizim modelimiz ortak akılla oluşturulabilir. Bütün tek kullanımlık plastikleri yasaklayalım ama geri dönüşmeyenleri. Topluma da bunu böyle duyuralım” şeklinde konuştu.Fabrikalar kapanmamalıPAGEV Kurumsal İletişim Direktörü Cesur Çaça da sektördeki firmaların Avrupa Birliği’nin 27 ülkesine plastik mamul gönderdiğine dikkat çekerek, “Bu şartlarda tek kullanımlık plastik ürünleri nasıl yasaklayabiliriz? Sanayicimiz AB ülkelerine yaptığı ihracatın faturalarını gönderdi. Bize, ‘Fransa’nın, Avrupa’nın kullandığı ürünü nasıl yasaklarsınız’ diye soruyorlar. Bu salonda kimse o fabrikalara kilit vurulmasını kabul edemez. Bu işi akılla, stratejiyle çözeceğiz. Devletimizin aklı buna muktedirdir” şeklinde konuştu.842 çeşit atık varÇevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, “Atık dediğiniz dört harfli bir kelime ama bunun altında 842 farklı kod var” dedi. Turan, “Bunların her birinin ayrı ayrı yönetilmesi gerekiyor. Farklı atıkları tek bir yöntemle proses edemiyorsunuz. Her birinin ayrı süreçleri var. Bu tartıştığımız da tek kullanımlık plastiklerin yönetimine dair bir taslak. Plastik, insanoğlunun hayatına ne kadar girmiş biliyoruz. Plastikle yaşamaya devam edeceğiz” diye konuştu.