Su kıtlığına Nobel ödüllü devrimsel çözüm: Havadan günde 1.000 litre su

Kurak bölgelerde gökyüzünden doğrudan içme suyu elde edebilen devrimsel bir makine geliştirildi. Yüzde 20'nin altındaki nem oranlarında bile çalışan sistem, şebekeden bağımsız yapısıyla ‘küresel su iflası’ tehlikesine karşı en güçlü ticari alternatiflerden biri olarak görülüyor.

Dünya genelinde 2 milyardan fazla insanın temiz suya erişim sorunu yaşadığı bir dönemde, bilim dünyasından umut verici bir ticari atılım geldi. Kaliforniya Üniversitesi (Berkeley) öğretim üyesi Profesör Omar Yaghi'nin kurucusu olduğu retiküler kimya disiplini, sanayiden hanelere kadar su tedarik zincirini kökten değiştirmeye hazırlanıyor. Atoco tarafından endüstriyel ölçeğe taşınan yeni cihaz, nemin en düşük olduğu çöl ortamlarında bile günde 1.000 litreye kadar temiz su üretme kapasitesine sahip.‘SÜPER SÜNGER’ MOF TEKNOLOJİSİ İcadın temelinde, Metal-Organik Çerçeveler (MOF) olarak adlandırılan sentetik ve gözenekli malzemeler yer alıyor. Gelişmiş bir sünger gibi hareket eden bu malzemeler, moleküler düzeyde o kadar geniş bir yüzey alanına sahiptir ki; sadece birkaç gram MOF, bir futbol sahasının iç alanını kaplayacak gözenek yapısına sahip olabiliyor.Sistemin operasyonel üstünlükleri:Düşük nem performansı: Yüzde 20 nem oranının altındaki aşırı kurak bölgelerde bile verimli su toplama.Enerji verimliliği: Havayı soğutmak için yüksek elektrik tüketen geleneksel sistemlerin aksine, sadece güneş ısısını kullanarak çalışabilme.Şebekeden bağımsızlık: 6 metrelik konteyner boyutundaki ünitelerin elektrik altyapısı olmayan ücra köylere veya afet bölgelerine kolayca konuşlandırılabilmesi.TUZDAN ARINDIRMAYA ÇEVRECİ ALTERNATİF Geleneksel deniz suyu arıtma (desalinizasyon) yöntemleri kıyı bölgeleri için bir çözüm olsa da; yüksek enerji tüketimi ve deniz ekosistemine zarar veren atık tuz üretimi nedeniyle eleştiriliyor. Yaghi'nin MOF tabanlı sistemi ise hiçbir atık üretmeden, doğrudan atmosferdeki nemi sıvı suya dönüştürüyor. Bu durum, teknolojiyi sadece insani yardım amaçlı değil, aynı zamanda sürdürülebilir çevre yatırımı yapmak isteyen işletmeler için de cazip bir konuma getiriyor.HEDEF: ‘KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ SU’ EKONOMİSİ Ürdün'de su tesisatı olmayan bir mülteci kampında büyüyen Prof. Yaghi, bu projenin sadece teknik bir başarı değil, bir sosyal adalet hamlesi olduğunu vurguluyor. Gelecekte tıpkı güneş panelleri gibi, hanelerin kendi suyunu üretmesini sağlayacak kompakt cihazların yaygınlaşması bekleniyor.Atoco yetkilileri, laboratuvar prototiplerinden endüstriyel ölçekli üretim bandına geçiş sürecinin hızlandığını ve 2026 yılı sonuna kadar su kıtlığı çeken öncelikli pazarlarda ilk ticari sevkiyatların hedeflendiğini belirtiyor.