Rusya'dan gübre kararı: İhracat kısıtlamasını yıl sonuna uzattı

Küresel gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sini karşılayan Rusya, Hürmüz Boğazı’ndaki çatışmaların tetiklediği arz krizi ve lojistik darboğazlar nedeniyle gıda güvenliğini korumak amacıyla gübre ihracatına yönelik kotalarını 30 Kasım’a kadar uzattı.

Küresel gübre arzında daralma derinleşirken Rusya, gübre ihracat kotalarını aralık ayına kadar uzattı.Küresel gübre piyasasında arz krizi derinleşirken Rusya’dan dikkat çeken bir adım geldi. Moskova yönetimi, gübre ihracatına uygulanan kotaları aralık ayına kadar uzattığını açıkladı.Hükümetin yaptığı açıklamaya göre, Rus üreticilerin 1 Haziran-30 Kasım döneminde toplam 20 milyon ton gübre ihracatı yapmasına izin verilecek. Bu karar, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’ndaki aksamanın küresel gübre ticaretini ciddi şekilde etkilemesi sonrası alındı.Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, deniz yoluyla taşınan gübre ticaretinin yaklaşık üçte birini sekteye uğratmış durumda. Bu gelişme, küresel ölçekte gıda krizi endişelerini artırırken, bazı ülkeleri kendi çiftçileri için alternatif tedarik kaynakları bulmaya yöneltti.Ancak arz tarafındaki sıkışıklık yalnızca lojistikle sınırlı değil. Çin ve Rusya gibi büyük üreticilerin ihracatı sınırlandırması, piyasada rekabeti daha da artırıyor. Bu durum, alıcıların sınırlı hacimler için daha yüksek fiyatlar ödemesine yol açıyor.Bloomberg'in haberine göre, dünyanın ikinci büyük gübre üreticisi olan Rusya, küresel ticaretin yaklaşık yüzde 20’sini karşılıyor. Ülke, mevcut durumda da iç piyasayı önceliklendiren bir politika izliyordu. Mayıs sonuna kadar geçerli olan mevcut kota 18,7 milyon ton seviyesindeydi ve Rus çiftçilerin gübreye daha düşük fiyatlarla erişimi sağlanıyordu.Yeni kota kapsamında ihracatın ürün bazlı dağılımı da netleşti. Buna göre 8,7 milyon ton azotlu gübre, 4,2 milyon tonun üzerinde amonyum nitrat ve yaklaşık 7 milyon ton kompleks gübre ihracatına izin verilecek.Öte yandan bazı istisnalar da bulunuyor. Gürcistan’ın ayrılıkçı bölgeleri Abhazya ve Güney Osetya’ya yapılacak sevkiyatlar, uluslararası transit taşımalar ve yurtdışına yönelik insani yardım kapsamında gerçekleştirilen teslimatlar kota uygulamasının dışında tutulacak.Piyasada fiyat baskısı ise artarak sürüyor. Azotlu gübre fiyatları, İran savaşının başladığı şubat ayı öncesine kıyasla neredeyse iki katına çıkmış durumda. Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalma süresi uzadıkça fiyatların daha da yükselme riski bulunuyor.Bu tablo, çiftçiler açısından kritik bir risk anlamına geliyor. Artan gübre maliyetleri, üreticileri daha az gübre kullanmaya zorlayabilir. Bu da önümüzdeki dönemde verim kaybı ve dolaylı olarak gıda fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgasının önünü açabilir.Genel çerçevede Rusya’nın ihracat kotalarını uzatma kararı, küresel gübre piyasasında zaten kırılgan olan dengeleri daha da bozarken, tarım sektöründe maliyet baskısının uzun süre gündemde kalacağına işaret ediyor.