Küresel piyasalarda büyük kayıp: 14 trilyon dolar silindi

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın küresel ekonomiye etkisi büyüyor. Dünya borsalarında bir ayda 14 trilyon dolar değer kaybı yaşanırken, enerji arzındaki riskler petrol fiyatlarını 100 doların üzerine taşıdı.

Orta Doğu’da 28 Şubat’ta başlayan ve İran’ın misillemeleriyle büyüyen savaş ortamı, yalnızca bölgeyi değil küresel ekonomiyi de derinden sarsıyor. Enerji arzının merkezinde yer alan bölgedeki gelişmeler, piyasalar üzerinde çok katmanlı bir baskı oluşturdu.14 TRİLYON DOLARLIK KAYIPSavaşın ilk ayında dünya borsalarının toplam değeri 157,5 trilyon dolardan 143,5 trilyon dolara geriledi. Yaklaşık 14 trilyon dolarlık bu kayıp, yatırımcı güvenindeki ciddi erozyonu ortaya koydu.ENERJİ ARZI KRİZİN MERKEZİNDEKüresel petrol talebinin yaklaşık yüzde 20’sinin taşındığı Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar, enerji arzını doğrudan etkiledi. Petrol, LNG ve ticari gemi geçişlerindeki riskler küresel akışı sekteye uğrattı.PETROL 100 DOLARIN ÜZERİNE ÇIKTIArtan jeopolitik riskler ve arz kısıtları nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerine çıktı. Bu durum başta jet yakıtı olmak üzere enerji ürünlerinde maliyet baskısını artırdı.MALİYET DALGASI TÜM SEKTÖRLERE YAYILDIEnerji fiyatlarındaki yükseliş, navlun ve sigorta maliyetleriyle birleşerek üretim zincirinin tamamında fiyat artışına neden oldu. Tarım başta olmak üzere birçok sektörde maliyet baskısı hissedilmeye başladı.“RİSK PRİMİ DEVREYE GİRDİ”Erhan Aslanoğlu, küresel fiyatlamalarda risk priminin devreye girdiğini belirterek, “Bugün dünyadaki fiyatlamalarda bir risk priminin devreye girdiğini söylemek elbette yanlış değil.” dedi.Aslanoğlu, “Örneğin petrol fiyatları, savaş bitse bile 20-30 dolarlık bir risk primini barındırabilir.” ifadelerini kullandı.ARZ YÖNLÜ ŞOK VURGUSUAslanoğlu, mevcut durumun temelinde arz yönlü bir şok bulunduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı’ndaki olası kesintilerin enerji ve gıda fiyatları üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade etti.“TALEP DÜŞÜŞÜ DAHA BÜYÜK RİSK”Petrol fiyatlarının aşırı yükselmesinin talep daralmasına yol açabileceğini belirten Aslanoğlu, bu durumun üretici ülkeler için de olumsuz sonuçlar doğurabileceğini söyledi.KAZANAN VE KAYBEDEN ÜLKELERAslanoğlu’na göre enerji ve emtia üreticisi ülkeler bu süreçte avantaj sağlayabilirken, ithalata bağımlı ekonomiler daha fazla zarar görebilir.ŞİRKETLERDE ÖLÇEK FARKI ÖNE ÇIKIYORArtan risk ortamında büyük ölçekli şirketlerin likidite ve risk yönetimi açısından avantajlı olduğunu belirten Aslanoğlu, küçük işletmelerin ise daha fazla zorlanabileceğini ifade etti.