Harvard'dan ezber bozan rapor: Yapay zeka iş yükünü artırıyor

Harvard Business Review’de yayımlanan araştırmaya göre yapay zeka, iş yükünü azaltmak yerine yoğunlaştırıyor. Çalışanlar uzmanlık alanları dışındaki görevleri üstlenirken bilişsel yük artıyor ve mesai sınırları belirsizleşiyor.

Yapay zeka iş dünyasında verimlilik artışı sağladığı yönündeki yaygın kanaate rağmen, son araştırmalar farklı bir tabloya işaret ediyor. Harvard Business Review’de yayımlanan “Yapay zeka iş yükünü azaltmıyor, aksine yoğunlaştırıyor” başlıklı çalışmaya göre, yapay zeka araçları işleri hafifletmek yerine çalışanların iş kapsamını genişletiyor.İŞ YÜKÜ AZALMIYOR, YOĞUNLAŞIYORAraştırmaya göre çalışanlar, yapay zeka sayesinde kod yazma, tasarım gibi normalde uzmanlık alanları dışındaki görevleri üstlenebiliyor. Bu durum bir yandan “başarma” hissi yaratırken diğer yandan iş kapsamının kontrolsüz şekilde genişlemesine yol açıyor.Makalede, yapay zekanın iş yükünü seyreltmek yerine yoğunlaştırdığı ve çalışanlar üzerinde sessiz bir baskı oluşturduğu ifade ediliyor.ÜÇ TEMEL SORUN ÖNE ÇIKIYORAraştırmada yapay zeka kullanımının üç temel sorunu beraberinde getirdiği belirtiliyor. Bunlar; başkalarının sorumluluklarını devralma nedeniyle artan bilişsel yük, mola ve yemek saatlerinde yapay zeka kullanımı sonucu mesai ve serbest zaman arasındaki sınırların belirsizleşmesi ve aynı anda çok fazla iş parçacığını yönetme çabasının yarattığı dikkat dağınıklığı olarak sıralanıyor.“YAPAY ZEKA DESTEKLİ ÇALIŞMA PRATİKLERİNİN SINIRLARI BELİRLENMELİ”Boğaziçi Üniversitesi Veri Bilimi ve Yapay Zeka Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Şefik Şuayb Arslan, yapay zeka mühendisliğinden ziyade yapay zeka yönetişimi alanına ağırlık verilmesi gerektiğini söyledi.Arslan, yapay zekanın yoğunlaştırıcı etkisini yönetebilmek için yapay zeka destekli çalışma pratiklerinin kurumsal olarak tanımlanması ve sınırlarının çizilmesi gerektiğine işaret etti.“Mevcut uygulamalarda yapay zeka, çoğu zaman hız ve çıktı artışı üzerinden değerlendirilmektedir, ne var ki buna karşılık bilişsel yük, bağlam değiştirme maliyeti ve insan dikkatinin sürdürülebilirliği göz ardı edilebilmekte. Bu bağlamda, hangi görevlerin yapay zeka ile otomatikleştirileceği, hangi noktalarda insan kararının bilinçli olarak yavaşlatılması gerektiği ve yapay zeka kullanımının nerede sınırlandırılması gerektiğine dair açık birtakım karar kapıları ve yönetişim çerçeveleri geliştirilmeli.” diye konuştu.ÜRETKENLİK ÖLÇÜTLERİ YENİDEN TASARLANMALIArslan, üretkenlik ölçütlerinin yalnızca çıktı miktarına değil, görev karmaşıklığına, kaliteye ve insan üzerindeki zihinsel yüke duyarlı olacak şekilde yeniden tasarlanmasının kritik önemde olduğunu belirtti.Yapay zeka-insan birlikteliğinin değer üretmesinin ekstra bir mühendisliğe ihtiyaç duyduğunu ifade eden Arslan, yapay zekanın uzun vadeli etkilerine yönelik disiplinlerarası akademik araştırmaların eksik olduğuna dikkat çekti.“Özellikle bilişsel ergonomi, nörobilim ve örgütsel psikoloji perspektiflerinden yapay zeka yoğun çalışma ortamlarının, insan dikkatini, uzmanlık gelişimini ve tükenmişlik riskini nasıl etkilediği daha derinlemesine incelenmeli.” ifadelerini kullanan Arslan, farklı sektörler ve kültürel bağlamlarda karşılaştırmalı çalışmalar yapılmasının önemine işaret etti.