Galaksinin gizli mimarisi: Samanyolu’nun manyetik haritası çıkarıldı

Kanadalı bilim insanlarının öncülük ettiği araştırma, galaksimizin çökmesini engelleyen en temel kuvvetlerden biri olan manyetik alanın ayrıntılı haritasını çıkardı.

Evrenin işleyişini anlamak adına nesiller boyu yıldızları ve gezegenleri inceleyen bilim dünyası, bu kez ‘görünmez’ olanın peşine düştü. Calgary Üniversitesi Fizik ve Astronomi Bölümü'nden Dr. Jo-Anne Brown ve ekibi, Samanyolu galaksisinin hayati öneme sahip manyetik alan yapısını mercek altına aldı. Dr. Brown, keşfin önemini şu sözlerle özetliyor: "Manyetik alan olmasaydı, galaksi yerçekimi nedeniyle kendi içine çökerdi. Evrimi öngörebilmek için bu alanın yapısını bilmek zorundayız."RADYO TELESKOP TEKNOLOJİSİ VE VERİ SETİ DEVRİMİThe Astrophysical Journal üzerinden yayınlanan iki yeni çalışma, dünya çapındaki gökbilimcilerin kullanımına açılan kapsamlı bir veri setini içeriyor. Araştırma ekibi, Britanya Kolombiyası’ndaki Dominion Radyo Astrofizik Gözlemevi'nde bulunan ileri teknoloji ürünü bir radyo teleskobu kullanarak kuzey gökyüzünü çoklu frekanslarda taradı.Bu teknolojik altyapı sayesinde, Küresel Manyeto-İyonik Ortam Araştırması (GMIMS) kapsamında yüksek kaliteli bir veri kütüphanesi oluşturuldu. Çalışmanın baş yazarı Dr. Anna Ordog, geniş kapsamlı incelemenin manyetik alan yapısındaki en ince ayrıntılara dahi ulaşma imkanı sağladığını vurguluyor.FARADAY DÖNÜŞÜ İLE GİZLİ KUVVETİN İZİNDEAraştırmacılar, manyetik alanı ölçümlemek için Faraday dönüşü olarak bilinen kuantum tabanlı bir fizik olgusundan yararlandılar. Bu yöntem, radyo dalgalarının uzaydaki elektronlar ve manyetik alanlarla etkileşime girerek yön değiştirmesi prensibine dayanıyor.Çalışmanın teknik detayları:Etkileşim: Radyo dalgaları elektron yoğun bölgelerden geçerken kırılmaya uğruyor.Analiz: Sinyallerdeki bu milimetrik değişimler analiz edilerek, manyetik alanın galaktik ölçekteki düzeni haritalandırılıyor.3D modelleme: Veri setleri kullanılarak galaksinin manyetik yapısı ilk kez üç boyutlu bir projeksiyona aktarıldı.YAY KOLU’NDAKİ ŞAŞIRTICI TERSİNE DÖNÜŞAraştırmanın en çarpıcı bulgusu, Samanyolu'nun Yay Kolu (Sagittarius Arm) bölgesinde ortaya çıktı. Normal şartlarda saat yönünde ilerleyen galaktik manyetik alanın, bu kolda saat yönünün tersine hareket ettiği saptandı.Dr. Brown’un ‘diyagonal bir tersine dönüş’ olarak tanımladığı bu özellik, araştırmacı Rebecca Booth tarafından oluşturulan yeni bir üç boyutlu model ile açıklandı. Bu keşif, galaktik dinamiklerin ve madde etkileşimlerinin sanılandan çok daha karmaşık bir yapıya sahip olduğunu kanıtlıyor. Uzay teknolojileri ve temel bilimler alanındaki bu dev veri seti, gelecekteki derin uzay görevleri ve galaktik simülasyonlar için en güvenilir referans kaynağı olarak kabul ediliyor.