Füzyon yatırımlarını hızlandıracak yapay zeka geliştirildi: DuctGPT

Ticari füzyon reaktörlerinin inşasında en büyük engellerden biri olan dayanıklı alaşım ihtiyacı, yapay zeka destekli yeni bir araçla aşılmaya çalışılıyor. Ames Ulusal Laboratuvarı, aşırı ısıya ve radyasyona dayanıklı yeni nesil alaşımları kısa sürede tasarlayabilen “DuctGPT” aracını tanıttı. Sistem, enerji sektöründeki Ar-Ge süreçlerini aylardan saatlere indirmeyi ve yatırım maliyetlerini azaltmayı hedefliyor.

Karbonsuz enerji hedefleri doğrultusunda füzyon enerjisi ticari uygulamalara yaklaşırken, sektörün karşısındaki en önemli sorunlardan biri malzeme dayanıklılığı olmaya devam ediyor. Füzyon reaktörlerinin içindeki güneş benzeri yoğun ısı, mekanik stres ve radyasyon, kullanılacak alaşımların çok zorlu koşullara dayanmasını gerektiriyor. Bu tür ticari alaşımların keşfi ise bugüne kadar yüksek bütçeler ve uzun yıllar gerektiriyordu.Ames Ulusal Laboratuvarı’nda geliştirilen yeni yapay zeka aracı DuctGPT, bu süreci hızlandırmak için tasarlandı. ARPA-E CHADWICK programı tarafından finanse edilen proje, yapay zekayı fizik tabanlı modellemeyle birleştiriyor. Araştırmacılar, Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü’nün geliştirdiği AtomGPT modelini modifiye ederek malzeme bilimi verileriyle eğitti. Böylece füzyon sistemlerinin aşırı çevresel koşullarına dayanıklı element kombinasyonlarını öngörebilen bir araç ortaya çıktı.YAPAY ZEKA İLE AR-GE MALİYETLERİ DÜŞÜYORDuctGPT’nin sanayi yatırımları için sunduğu en önemli avantajlardan biri, konuşma tabanlı arayüzüyle karmaşık mühendislik taleplerini kısa sürede işleyebilmesi. Proje lideri Prashant Singh, sistemin işleyişini, yapay zekaya standart bir metinle füzyon reaktörlerinde kullanılabilecek belirli özelliklere sahip bir malzeme tasarlama talebi verildiğinde, aracın arka planda çok sayıda olasılığı eleyerek mühendislik kriterlerini karşılayan element kombinasyonunu sunması olarak özetliyor.TİCARİ KULLANIMDAKİ DARBOĞAZ AŞILIYORSistemin ilk önemli sınavı, füzyon reaktörlerinin inşasında kritik metallerden biri olan tungsten üzerinde verildi. Yüksek ısı direncine sahip olan ve radyasyona maruz kaldıktan sonra hızla soğuyan tungsten, düşük sıcaklıklarda yeterince sünek olmadığı için fabrikalarda karmaşık reaktör parçalarına dönüştürülemiyordu. DuctGPT, bu üretim sorununa doğrudan odaklandı. Singh’e göre yeni yapay zeka modeliyle tungsten-titanyum-zirkonyum-hafniyum gibi bileşimler hızla sorgulanabiliyor ve tungstenin erime sıcaklığını bozmadan fabrikasyon sünekliğini artıran yeni ticari alaşımlar tasarlanabiliyor.MASAÜSTÜ BİLGİSAYARLARDA MALZEME KEŞFİBu teknolojinin dikkat çeken yönlerinden biri de donanım bağımsızlığı. Geleneksel alaşım modellemeleri, maliyeti milyonlarca doları bulabilen süper bilgisayarlar gerektirirken, DuctGPT standart bir masaüstü bilgisayarda çalışabiliyor. Bu erişilebilirlik, temiz enerji yatırımlarındaki Ar-Ge sürelerini birkaç aydan birkaç güne ya da saate indirerek sermaye harcamalarında önemli bir tasarruf fırsatı sunuyor. Ames Laboratuvarı, DuctGPT’nin tasarladığı yeni nesil sünek refrakter alaşımları doğrudan sentezleyip test etme aşamasına geçti.