Çin, T1200 karbon fiberde seri üretime geçti: Çelikten 10 kat daha güçlü

Savunma, havacılık ve robotik alanlarında çığır açacak T1200 sınıfı süper güçlü karbon fiber, dünyada ilk kez Çin tarafından seri üretime alındı. Çeliğin on katı gücünde olan ve bugüne dek çoğunlukla Japon ve Amerikan firmalarının tekelinde bulunan bu 'kara altın', küresel tedarik zincirinin eksenini Asya-Pasifik'e kaydırıyor.

Gelişmiş kompozit pazarlarında uzun yıllardır devam eden Batı ve Japonya hakimiyeti sarsılıyor. Çin devlet televizyonu CCTV'nin duyurduğuna göre, ülke ultra güçlü T1200 karbon fiberi laboratuvar ortamından çıkararak yılda 100 tonluk bir kapasiteyle seri üretime taşıyan ilk ülke olmayı başardı.YILDA 100 TONLUK ÜRETİMUzun soluklu bir stratejinin ürünü olan bu başarı, yirmi yıllık kesintisiz bir araştırma ve geliştirme sürecine dayanıyor. Devlete ait Çin Ulusal İnşaat Malzemeleri Grubu (CNBM), büyük bir gizlilikle yürüttüğü çalışmaların ardından bu yenilikçi karbon fiber malzemeyi nihayet 11 Mart'ta Paris'te düzenlenen JEC World fuarında uluslararası vitrine çıkardı.ÇELİKTEN ON KAT DAHA GÜÇLÜSouth China Morning Post'un (SCMP) verilerine göre, insan saçından on kat daha ince bir tel halinde paketlenen bu yeni fiber, çeliğin tam on katı oranında ham mukavemete sahip. Karbon fiber endüstrisinde çekme dayanımını belirleyen 'T' numarası skalasında, T300'den T1000'e kadar adım adım yükselen Çin, zincirin en güçlü halkası olan T1200 ile zirveye ulaştı.Çekme dayanımı 8 gigapaskalın (GPa) üzerine çıkan bu malzemenin mühendislik sınırları oldukça çarpıcı. Araştırmacıların 120.000 filament kullanarak oluşturdukları 2 milimetreden daha ince bir halat, 54 yetişkinle dolu bir otobüsü çekebilecek bir güce ulaşıyor. Bu olağanüstü performans; öncü liflerin 200-300°C'de önceden oksitlenmesi ve ardından 2.000°C'de yüksek ısıda karbonizasyona tabi tutulduğu zorlu bir üretim süreciyle elde ediliyor.HAVACILIK, SAVUNMA VE ROBOTİK İÇİN YENİ BİR OMURGABaş araştırmacı Chen Qiufeng, seri üretime geçilmesinin bu gelişmiş malzemeyi yüksek maliyetli bir laboratuvar ürünü olmaktan çıkarıp, yaygın bir endüstriyel kaynağa dönüştürdüğünü vurguluyor.Çeliğin sadece dörtte biri yoğunluğunda olan malzemenin yüksek mukavemetle birleşimi, onu sanayide dönüştürücü bir yapıtaşı haline getiriyor. Yeni nesil karbon fiber;Daha güvenli yüksek basınçlı hidrojen depolama sistemleri,Menzili uzatılmış elektrikli araçlar,Drone'lar ve uçan taksilerle büyüyen "düşük irtifa ekonomisi",Robotik teknolojiler, hafif tıbbi cihazlar ve askeri ekipmanlar için stratejik bir omurga vazifesi görecek.EKSEN ASYA'YA KAYIYORÜlkelerin endüstriyel üretim kapasitesini ölçen 'T sınıfı' hiyerarşisinde rekabet giderek kızışıyor. Pazarda yıllık 29.100 ton üretimle lider konumda bulunan Japon Toray Industries, yakın zamanda kendi 8 GPa T1200 elyafını geliştirdi. Mitsubishi Chemical ise 2027'ye kadar kapasitesini ikiye katlamayı planlarken, Güney Koreli Hyosung 2028 için 24.000 tonluk devasa bir hedef belirledi. Diğer yanda Amerikan devi Hexcel, ABD askeri programlarının birincil tedarikçisi olarak pozisyonunu koruyor.Küresel Karbon Fiber Pazarı raporuna göre, bu coğrafi çeşitlenme tedarik ortamını tamamen yeniden şekillendiriyor ve Asya-Pasifik bölgesi Kuzey Amerika ile Avrupa'yı geride bırakarak üretim ve tüketimin merkezi haline geliyor. Çin ise pazarı sadece takip eden değil, endüstriyel gücüyle pazarın kurallarını yeniden yazan bir aktör konumuna yükseliyor.