Altın, petrol, borsa ve dolarda dengeler altüst oldu! İşte savaşın kazananı ve kaybedenleri

Orta Doğu'da gerilimi tırmandıran ve ABD/İsrail-İran arasında 28 Şubat'ta başlayan çatışmalar 101 günü geride bırakırken, savaşın başlamasından bu yana altın ve petrol ile dolar, borsa, emtia piyasalarında fiyatlamalar silbaştan değişti. İşte piyasalara dair son durum ve yıl sonu tahminleri...

Savaşın başladığı 28 Şubat'tan bu yana finansal piyasalarda fiyatlamalarda dikkat çeken değişimler yaşandı. 28 Şubat öncesi 7.500 TL seviyelerine yükselen gram altın aradan geçen 100 günü aşkın sürenin ardından yatırımcısına yüzde 13.81 oranında kaybettirirken, borsa, döviz kurları ve petrol fiyatlarında da hızlı dalgalanmalar yaşandı.SAVAŞIN KAYBETTİRENİ ALTIN OLDUAynı süreçte altının ons fiyatı %18.01 oranında değer kaybederken, yurt içinde dolar/TL'deki fiyatlamalardan da etkilenen gram altında düşüş daha sınırlı kaldı. Altının ons fiyatı savaş öncesi 5.280 dolar seviyelerinde yükseliş eğilimindeyken, özellikle yükselen petrol fiyatları fiyatlarda baskıyı beraberinde getirdi.EN ÇOK PETROLE YARADI: DİKKAT ÇEKEN YÜKSELİŞSavaş öncesi 70 dolar bandında dalgalanan brent petrolün varili bir ara 126 doları görerek 4 yılın zirvesine ulaştıktan sonra 90-100 dolar bandında dengelendi. Brent petrolün varil fiyatı savaştan bu yana %33.71 oranında prim yaparak, önemli bir yükselişe imza attı.BORSADA KAZANÇ VAR MI?Yurt içinde ise karışık bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi savaş öncesi 13.900 puan seviyelerinde iken, gelinen süreçte halen bu seviyede yön arayışını sürdürüyor. Borsada savaştan bu yana önemli bir değişim yaşanmazken, aradan geçen 100 günü aşkın süre zarfında endeks getiri anlamında nötr kaldı.BİR DİĞER KAYBEDEN DE GÜMÜŞ OLDUAltınla birlikte 2025'in gözde yatırım aracı gümüşte de fiyat değişimi merak ediliyor. Savaş öncesi 132 TL seviyelerinde seyreden gram gümüş aradan geçen süreçte yatırımcısına yüzde 23.96 oranında kaybettirdi.DOLAR VE EURODA TOPARLANMADolar/TL savaş sürecinde %5.20 değerlenirken, euro/TL ise %2.70 oranında prim yaptı.BITCOIN'DE SINIRLI GETİRİSavaş öncesi 66 bin 972 dolar seviyelerinde dalgalanan Bitcoin fiyatı da %5.73 oranında azalışla 63 bin 137 dolar seviyesine gerilerken, Ethereum fiyatı yüzde 13'e yakın kayıpla 1.680 dolar seviyelerine geriledi.FAİZLER YÜKSELİŞTE28 Şubat öncesi %36.00 seviyelerinde yer alan 2 yıllık gösterge tahvil faizi yüzde 43.70 seviyelerine yükselirken, savaş öncesi %40.00 seviyelerinin altına gerileyen mevduat faizleri yeniden yükselişe geçerek %46.00 seviyelerine ulaştı.(BELGİN MAVİŞ'İN YIL SONU BEKLENTİSİNE DAİR TABLOSU)İRAN SAVAŞI BİTERSE PİYASALAR NE OLUR?Savaşın 100 günü aşkın süredeki bilançosu tüm finansal yatırım araçlarında dengeleri değiştirirken, olası bir barış sürecinde neler olabileceği de merak konusu. Peki İran savaşı sona erdiğinde neler yaşanır? Piyasalarda yıl sonu öngörüleri neler? Ekonomist Belgin Maviş, piyasalara dair tüm merak edilenleri ve beklentilerini, İstanbul Ticaret'e' açıkladı. Maviş'in açıklamaları şöyle: "İran’daki gerilimin veya olası bir savaş durumunun tamamen sona erdiğine dair bir açıklama gelmesi, küresel piyasalarda devasa bir "risk-off" (riskten kaçış) döneminin bitişi ve "risk-on" (riske geri dönüş) dalgasının başlaması anlamına gelir. Ancak bu senaryonun Merkez Bankaları (özellikle ECB ve Fed) haftasına, faiz artışı baskısı ve yüksek enflasyon riskinin sürdüğü bir konjonktüre denk gelmesi, ortaya oldukça karmaşık ve iki aşamalı bir makro tablo çıkarır.Petrol (Brent & WTI)Reaksiyon: Sert Düşüş.Nedeni: Savaşın bitmesi, arz güvenliğine yönelik endişeleri (özellikle Hürmüz Boğazı'nın lojistik risklerini) sıfırlar. Jeopolitik risk priminin (varil başına yaklaşık 10-15 dolar) masadan kalkmasıyla Brent petrolde çok hızlı bir gevşeme görülür.Ons AltınReaksiyon: Hızlı Geri Çekilme.Nedeni: Altın, jeopolitik krizlerin en güvenli limanıdır. Savaşın bitişiyle "güvenli liman" talebi anında söner. Yatırımcılar altından çıkıp nakde veya hisse senetlerine yönelir.Dolar (Dolar Endeksi - DXY)Reaksiyon: Gevşeme / Değer Kaybı.Nedeni: Küresel gerilim dönemlerinde ABD dolarına olan sığınma eğilimi azalır. Küresel likidite, ABD tahvillerinden ve dolardan çıkarak gelişmekte olan piyasalara ve riskli varlıklara kayar.Borsalar (Küresel ve BIST 100)Reaksiyon: Sert Yükseliş (Ralli).Nedeni: Maliyet enflasyonu korkusunun azalması ve jeopolitik belirsizliğin bitmesi hisse senedi piyasalarına can suyu olur. İçeride de BIST 100, azalan küresel risk iştahının geri dönmesiyle küresel ralliye öncülük etmek isteyebilir.Gram Altın (İç Piyasa)Reaksiyon: Düşüş Eğilimli / Çift Yönlü Baskı.Nedeni: Ons altındaki sert düşüş gram altını aşağı çeker. İçeride dolar/TL eğer küresel dolar zayıflığına rağmen yerel dinamiklerle (mevduat faizleri, TCMB duruşu) stabil kalırsa, gram altın net bir şekilde geriler.Merkez Bankaları Faiz Artışından Vazgeçer mi?Kısa vadede hayır: Eğer enflasyon verileri halihazırda yüksek gelmişse (örneğin ECB'nin haziran kararı öncesi Euro Bölgesi enflasyonunun hızlanması gibi), Merkez Bankaları o hafta yapacakları faiz artışını muhtemelen iptal etmezler. Çünkü para politikası gecikmeli etki eder ve o anki kararlar geçmiş ayların birikimli enflasyonuna karşı alınır.Söylemlerde yumuşama (Güvercin Ton): Karar değişmese bile, başkanların (örneğin Fed Başkanı'nın) yapacağı açıklamalarda ton tamamen değişir. "Enerji fiyatlarındaki düşüşün önümüzdeki dönemde enflasyonist baskıyı azaltmasını bekliyoruz, bu da patikamızı rahatlatabilir" mesajı verilir. Bu da piyasaya çifte ralli yaptırır.Enflasyon Riski Tamamen Biter mi?Arz yönlü enflasyon düşer: Petrol, taşımacılık ve emtia fiyatları gerileyeceği için üretici maliyetleri düşer. Bu, "maliyet enflasyonunu" baltalar.Talep yönlü enflasyon tetiklenebilir: Savaşın bitmesi küresel ticareti ve tüketici güvenini çok hızlı artıracağı için ekonomik aktivite canlanır. Bu canlanma, Merkez Bankalarının en çok korktuğu "talep enflasyonunu" orta vadede diri tutabilir.Özetle bugün barışa dair bir açıklama yapılsa, "ilk 48 saatte" emtiaların çakıldığı, borsaların tavan serilerine başladığı, doların hafif geri çekildiği coşkulu bir piyasa görürüz.Ancak Merkez Bankaları o hafta faiz artırsa bile, bu artış piyasa tarafından "bu döngünün son faiz artışı veya zirvesi" olarak fiyatlanacağı için normalde faiz artışlarının borsalara getireceği satış baskısı bu sefer yaşanmaz; barışın getirdiği iyimserlik faiz baskısını gölgede bırakır."